الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
534
دقائق العلاج ( فارسي )
و نيز براى تبهاى مزمن روح الكبريت مفيد است و از داروهائيكه براى ريشه كن كردن تبهاى ادوارى و مداوم بتجربه رسيده آب قندى است كه سه شبانه روز در زير آسمان گذاشته شده باشد و نيز يكصد و پنجاه سانتىگرم تا دو و نيم گرم عصاره غافث همراه با سكنجبين خالص تب بلغمى مداوم را كه تا شش روز طول كشيده باشد قطع مىكند . و نيز براى تب دق و لاغرى زنيان جوشانده را اگر صبح ناشتا بخورند و نيز خوردن جوزبويا پس از غذا و نگه داشتن آن در دهن و نيز لبن الكبريت سودمند مىباشد . اگر در حال تب اسهال و هيجانى روى كرد براى بيمار هيچچيز بهتر از سفوف السدّه نيست و اگر با تب ، سرفه و اسهال همراه باشد داروئى مانند شربت مورد نيست ، اگر با تب نوبه ، غش هم باشد پنج قطره روح الكبريت را در پنجاه گرم آب و بيست و پنج گرم سركه مىريزند و مىنوشند . و بدانكه هرچه را كه در اين مسأله و غير آن نوشتم بنحو اختصار بود و غرض نوشتن چيزهائيست كه بتجربه خودم يا شخص ديگر رسيده و بنا را بر قياس نگذاشتم ، اما كتابهاى ديگر پر از ذكر همه علتها و سببها و درمانها است و شرح و بسط كاملى دارند زيرا آنها هرچه را كه در هر كتاب ديدهاند به قياس جمع كردهاند و از همين روى كتابهاى آنها بگفتارهاى گوناگون و درمانهاى مختلف مزين است . فصل عوارضى كه در تبها پيدا مىشود اين عوارض بيست و سه نوعند كه بايد براى آنها نيز چارهاى انديشيده شود 1 - لرزه و سرما سرما اگر زياد باشد بايد جرعهجرعه آب گرم ببيمار بنوشانند